Introductie
Studenten werken een casus of opdracht uit aan de hand van een uitgewerkt voorbeeld van de docent, waarin de docent regels/procedures expliciet (hardop denkend) toepast (Surma et al., 2019).
Opbrengst
Doordat de docent hardop nadenkt terwijl deze een opdracht of casus uitwerkt of een vaardigheid demonstreert krijgt de student inzicht in het (denk)proces van de docent en ziet de student niet alleen het (eind)resultaat. Hierdoor krijgt de student inzicht in de afwegingen, overwegingen of onderliggende stappen (regels en procedures) die van toepassing zijn bij een concreet voorbeeld. Deze werkvorm help dan ook om aspecten van een vaardigheid, die gebaseerd zijn op regels en routines, te leren toepassen en automatiseren (van Merriënboer & Kirschner, 2018). De werkvorm doet hiermee een beroep op de niveaus toepassen en analyseren van Bloom. Daarnaast kan de toepassing op een concreet (authentiek) voorbeeld een motiverend effect hebben op de student.
De werkvorm is een uitwerking van de methode ‘scaffolding’ waarbij de ondersteuning en begeleiding op een taak in eerste instantie hoog is en deze wordt afgebouwd naarmate de student meer vaardig wordt op de betreffende taak (van Merriënboer & Kirschner, 2018). Bij ‘een goed voorbeeld doet goed volgen’ is de ondersteuning op de taak nog erg hoog en wordt deze tijdens de oefening afgebouwd. Wanneer de student de opdracht/casus uitwerkt kan de docent indien nodig ondersteuning op afroep aanbieden.
Doordat studenten na de uitleg zelf aan de slag moeten met een opdracht of casus, zullen zij de theorie actief verwerken (van Oosterzee et al., 2022).
Wat doet de docent?
- De docent gaat na voor welk onderdeel van de cursus deze werkvorm ingezet kan worden. Denk bijvoorbeeld aan een opdracht, casus of vaardigheid die studenten als lastig ervaren en waarbij ze vaak (denk)fouten maken. Met name vaardigheden waar studenten regels of een procedure dienen te leren zijn geschikt voor deze werkvorm (van Merriënboer & Kirschner, 2018).
- De docent werkt dit onderdeel uit in een script waarbij alle afwegingen, overwegingen en onderliggende stappen volledig zijn uitgeschreven inclusief eventuele benodigdheden en opstellingen zodat de docent op basis hiervan een video- of audiobericht kan maken. Meer hierover lees je in de hoe's over hoe je een effectief video- of audiobericht maakt.
- Optioneel: de docent geeft de studenten de opdracht om de betreffende regels / procedures te bestuderen, voordat zij het uitgewerkt voorbeeld van de docent bekijken.
- De docent neemt de video- of het audiobericht op en deelt deze met de student via de online leeromgeving.
- De docent biedt een vergelijkbare opdracht aan en maakt hier bijvoorbeeld een instuuropdracht voor aan.
- De docent is tijdens de werkvorm beschikbaar voor vragen van de student.
- De docent geeft na indiening van de opdracht feedback aan de student.
- Optioneel: de docent neemt een additioneel video/audiobericht als feedback op, waarbij opdrachtonderdelen waar studenten vaak de fout in gaan nogmaals met andere woorden, in kleinere stappen of vanuit een andere invalshoek hardop denkend zijn uitgewerkt.
Wat doet de student?
- Optioneel: de student bestudeert de regels / procedure die in ‘het goede voorbeeld’ van de docent zullen worden toegepast.
- De student bestudeert de video of luistert naar het audiobericht en noteert eventuele aandachtspunten. Optioneel kan de student de denkstappen, toegepaste regels in chronologische volgorde noteren.
- De student maakt de opdracht, waarbij de student dezelfde denkstappen toepast, en stuurt diens uitwerking in. Optioneel stelt de student vragen aan de docent.
- De student bestudeert de feedback en verbetert diens uitwerking of stelt vragen aan de docent indien de feedback niet duidelijk is.
Benodigheden
Opname apparatuur voor het opnemen van het audiobericht of de video.
Variatiemogelijkheden, tips en voorbeelden
- Studenten werken de opdracht ook ‘hardop denkend’ uit, zodat de docent kan zien waar een student mogelijke ‘denkfouten’ maakt en hierdoor gerichtere feedback kan geven. De student kan hiervan een audio-opname maken en deze delen met de docent (via een instuuropdracht).
- Laat studenten elkaars werk van feedback voorzien. Hoe je dit organiseert kun je lezen in de werkvorm ‘Peerfeedback organiseren’.
- In een synchrone versie kan de docent ‘live’ een ‘hardop nadenk variant’ uitwerken/voordoen (in kleine stappen) en kunnen studenten hun opdrachtuitwerking daarna meteen met elkaar delen. Bijvoorbeeld via de chat. Een student die het juiste antwoord heeft gegeven kan vervolgens diens antwoord aan de medestudenten toelichten. Bijkomend voordeel van deze variant is dat doordat je kleine stappen hanteert, je als docent per stap kunt zien of de studenten het begrijpen en meteen kunt bijsturen.
- Laat studenten na afloop van de toepassing de theorie, regels en procedure evalueren. Hoe toepasbaar zijn de denkstappen in de praktijk? Is er een gat tussen theorie en praktijk?
Tips
- Deel de video of het audiobericht via een discussieforum zodat studenten hier eventuele vragen over kunnen stellen. Zo kunnen studenten leren van elkaars vragen en antwoorden. Het is dan wel belangrijk dat de docent het forum modereert om misconcepties te voorkomen.
- Je kunt de Virtuele Klas van Kaltura gebruiken voor het maken van een video of een opname laten maken in samenwerking met ECO Multimedia.
- Maak na het beoordelen van het werk van studenten een video- of audiobericht waarin je de meest gemaakte fouten toelicht.
- Geef studenten een focusdoel mee bij het bekijken van de video, zodat studenten de aandacht richten op de belangrijkste elementen. Meer hierover lees je in de volgende werkvorm.
Toegankelijkheid
- Zorg voor ondertiteling en audiodescriptie bij de video.
- Zorg voor een transcriptie van het audiobericht.
- Extra aandacht voor een veilig leerklimaat (fouten maken is normaal) is met name relevant bij de synchrone variant.
- Biedt studenten structuur door hen ook een overzicht van de denkstappen, regels of procedure zonder het voorbeeld te voorzien. Dit kan helpen om de rode draad te ontleden.
- Laat studenten de opdracht / casus uitwerken op een manier die bij hun past (schriftelijk, via video-opname of in audiobericht).
Bron
- Surma, T., Vanhoyweghen, K., Sluijsmans, D., Camp, C., & Kirschner, P. A. (2019). Wijze lessen. Twaalf bouwstenen voor effectieve didactiek. Ten Brink uitgevers
- Van Merriënboer, J. J. G. & Kirschner, P. A. (2018). Ten Steps to Complex Learning: A Systematic Approach to Four-Component Instructional Design (3de editie). Routledge.
- Van Oosterzee, M., Stoekenbroek, R., Yilmazturk, E., & Heeroma, N. (2022). (rep.). Een verkenning op activerend onderwijs. Heerlen.